Polisi Iaith Ymddygiadol?

Authors Organisations
Type

Student thesis: Doctoral ThesisDoctor of Philosophy

Original languageEnglish
Awarding Institution
Supervisors/Advisors
Award date2017
Links
Show download statistics
View graph of relations

Abstract

Amcan y traethawd hwn yw cyflwyno’r ymagwedd ymddygiadol i faes polisi a
chynllunio iaith. Mae’r ymagwedd ymddygiadol i bolisi eisoes wedi cael cryn
ddylanwad ar ystod o feysydd polisi ledled y byd, ac yn enwedig yn y Deyrnas
Gyfunol. I’r perwyl hwn, mae’r traethawd yn defnyddio’r ymdrechion polisi i
adfer y Gymraeg fel enghraifft o bolisi a chynllunio iaith, gan ymchwilio i’r
defnydd posib o ymagwedd ymddygiadol i bolisi yn yr ymdrechion hyn.
Yn unol â ffocws polisi ymarferol y ddau faes dan sylw, defnyddir tair astudiaeth achos fel sail i ymchwil y traethawd hwn. Y tair astudiaeth achos dan sylw yw Twf, y Prosiect Cefnogi Arferion Iaith, a’r defnydd o system gofrestru ddiofyn igofrestru myfyrwyr Cymraeg eu hiaith ar ddarpariaeth addysg uwch cyfrwng Cymraeg. Ymchwiliwr i’r defnydd posib o ymagwedd ymddygiadol i'r tair ymyrraeth trwy ddefnyddio fframwaith archwiliadol sydd wedi’i gyfansoddi o dair prif thema: y model neu’r ddealltwriaeth o ymddygiad; y defnydd o arfau
polisi ymddygiadol; a dulliau gwerthuso a ffyddlondeb gweithredu’r ymyraethau. Mae’r astudiaethau achos yn amlygu bod dealltwriaeth ymddygiadol gynhenid gryf yn ymhlyg yng nghynllun a gweithrediad yr ymyraethau dan sylw. Tuedda’r ddealltwriaeth hwn ddeillio o brofiad o weithio yn y maes, neu ddatblygiad yr ymyrraeth dros gyfnod o amser. Mae’r cyfeiriadau eglur i’r ymagwedd ymddygiadol i bolisi yn brin; ond, ymhle ceir cyfeiriad nid yw’r defnydd o ymagwedd ymddygiadol i bolisi yn gydnaws â’r ymagwedd honno.
Cynigia’r gwaith hwn arweiniad posib i ymchwil ac ymarfer, yn y ddau faes. Yn
benodol, gwelwn yr angen i osod strwythur i’r defnydd o ymagwedd ymddygiadol i bolisi yn ymdrechion i adfer y Gymraeg ac mae’r defnydd a wnaed eisoes yn cynnig gwersi penodol all arwain at fireinio’r ymagwedd ymddygiadol i bolisi.